Dünya’nın En Hızlı Yüzen Balıkları

Deniz ve okyanus ile ilgisi olan hemen hemen herkesin “en hızlı yüzen balık” olarak seçtiği bir şampiyon adayı vardır. Büyük balıkçılar için bu türler Mavi Marlin (Makaira sp.), Kılıç balığı (Xiphias gladius), Orkinos (Thunnus thynnus) ve Vahu (Acanthocybium solandri); Köpekbalığı hayranları için Dikburun Canavar Köpekbalığı (Isurus oxyrinchus); Yunuslar ile ilgilenenler için Pantropik benekli yunusu (Stenella attenuata), Beyaz yanlı liman yunusu (Phocoenoides dalli) ya da Katil balina (Orcinus orca); kimilerine göre ise Çatal kuyruklu balina (Balaenoptera physalus), Gök balina (Balaenoptera musculus) ve Kuzey balinası (Balaenoptera borealis) gibi türlerdir. Ancak gerçekte su içerisindeki hızın ölçülmesi oldukça zor bir iştir ve bu nedenle bir çok farklı kaynakta bir çok canlının hızı var olandan daha çok gösterilmiş ve abartılmış ya da yeterli kaynak ve veri olmadığı için hakkında pek bir şey söylenememiştir.

Sari Yuzgecli Orkinos Thunnus albacares
Sari Yuzgecli Orkinos Thunnus albacares

Su çok yoğun bir ortamdır -havanın yaklaşık 750 katı- ve bu nedenle su içerisinde hızlı yüzebilmek için oldukça büyük efor sarf etmek gerekir. Yüzme fiziği oldukça ağır ve karmaşık matematiksel formüllerden oluşur. Neyse ki bizim konumuz bu formülleri açıklamak değil. (Yoksa işimiz oldukça zorlaşırdı.) Su içerisinde hızı etkileyen faktörlerin başında, vücut şekli ve yapısı, yüzme organlarının büyüklüğü ve yapısı, bu organları hareket ettiren gücü veren kas yapısı ve hangi çevresel koşullar içerisinde yüzme işleminin gerçekleştiği gibi farklı nitelikler ve durumlar gelir. Ancak her ne olursa olsun, tüm deniz canlılarını aynı koşullar altında ulaşabilecekleri maksimum hıza ulaşmalarını sağlayacak ve bunu ekipmanlar yardımı ile ölçebilecek durumun oluşması ya da oluşturulması mümkün değildir. Ancak birbirine yakın çevresel koşullar altında, çeşitli araştırmacılar tarafından kayıt edilen yüzme rekorlarının düzenlenmesi ile tam olarak doğru olmasa da gerçekçi bir liste elde edilebilir.

Vahu - Acanthocybium solandri
Vahu – Acanthocybium solandri

Dünya’nın En Hızlı Yüzen Balıkları Listesi

Türkçe AdıBilimsel AdıYüzme Hızı
Deniz KulağıHaliotis sp.0,0054 m/sn
Yılan Balığı AnasıZoarces sp.0,22 m/sn
Hurma KayasıGobius minutus0,27 m/sn
Tereyağı BalığıPholis gunnelus0,31 m/sn
Çaça BalığıClupea sprattus0,62 m/sn
Deniz Dikenli BalığıSpinachia spinachia0,78 m/sn
Dere PisisiPleuronectes flesus1,07 m/sn
Amerikan Yılan BalığıAnguilla rostrata1,07 m/sn
Pisi BalığıPleuronectes platessa1,30 m/sn
Kırlangıç BalığıTrigla sp.1,38 m/sn
Ringa BalığıClupea harengus1,61 m/sn
İnsanHomo sapiens2,25 m/sn
AlabalıkSalmo trutta2,41 m/sn
Pasifik Som BalığıOncorhynchus sp.3,58 m/sn
UskumruScomber scombrus5,36 m/sn
Pasifik Som Balığı (Sıçrayarak)Oncorynchus sp.6,26 m/sn
Gentoo PenguenPygoscelis papua7,6 m/sn
AfalinaTursiops truncatus7,6 m/sn
Pasifik Beyaz Yanlı YunusuLagenorhynchus obliquidens7,6 m/sn
LambukaCoryphaena hippurus8,9 m/sn
KalamarLoligo opalescens8,9 m/sn
Deri Sırtlı Deniz KaplumbağasıDermochelys coriacea9,83 m/sn
Tırtak (Bayağı Yunus)Delphinus delphis10,5 m/sn
Pamuk BalığıPrionace glauca10,95 m/sn
Pantropik Benekli YunusuStenella attenuata11,04 m/sn
Kaliforniya Deniz AslanıZalophus californianus11,17 m/sn
Oluklu BalinaBalaenoptera physalus11,36 m/sn
İskarmozSphyraena sp.12,07 m/sn
Gök BalinaBalaenoptera musculus13,30 m/sn
Kısa Yüzgeçli Kara BalinaGlobicephala macrorhynchus13,59 m/sn
Dikburun Canavar KöpekbalığıIsurus oxyrinchus13,85 m/sn
Beyaz Yanlı Mutur (sıçrayarak)Phocoenoides dalli15,42 m/sn
Katil BalinaOrcinus orca15,42 m/sn
Uçan Balık (planör yaparak)Exocoetidae15,64 m/sn
Lambuka (Sıçrayarak)Coryphaena hippurus16,54 m/sn
Torik/Palamut (Sıçrayarak)Sarda sp.17,88 m/sn
Beyaz Ton Balığı (Sıçrayarak)Thunnus alalunga17,88 m/sn
Orkinos (Sıçrayarak)Thunnus thynnus19,40 m/sn
Sarı Yüzgeçli Orkinos (Sıçrayarak)Thunnus albacares20,72 m/sn
Vahu (Sıçrayarak)Acanthocybium solandri21,40 m/sn
Mavi Marlin (Sıçrayarak)Makaira sp.22,35 m/sn
Kılıç Balığı (Sıçrayarak)Xiphias gladius26,82 m/sn
Yelken Balığı (Sıçrayarak)Istiophorus platypterus30,4 m/sn
Kilic Baligi İskeleti - Xiphias gladius
Kilic Baligi İskeleti – Xiphias gladius

Yukarıdaki listeden sonra sanırım artık en hızlı balığın hangisi olduğuna karar vermek çok daha kolaylaştı. Aslında kolaylaşmadı, hatta bilimsel açıdan bakıldığında pek bir şey değişmiş de sayılmaz. Örneğin yüzyıllar boyu en hızlı yüzen balığın yunuslar olduğu düşünülmüştür. Çünkü yunuslar oldukça hızlı teknelerin önlerine geçer ve tekne ne kadar hızlanırsa hızlansın teknenin önünde gitmeye devam edebilmektedirler. Böyle bir şeyin gerçekleşebilmesi sadece teknenin ön kısmının suyu yararken ön tarafta oluşturduğu itme kuvvetinden kaynaklanmaktadır. Bu şekilde düşünülürse hangi balığın en hızlı yüzen balık olduğuna karar vermek de oldukça güçleşir. Örneğin eğer sıçramak, yüzmek olarak düşünülürse kazanan canlı tabii ki yelken balığı olacaktır. Ancak yalnızca sualtında gerçekleşen yüzme hareketlerinden bahsedecek olursak Dikburun Canavar Köpekbalığı şampiyon seçilebilir. Sırf beygir gücü açısından bakarsak Gök Balina açık ara öndedir diyebiliriz. Ancak son derece efektif bir kombinasyon olan, hız, dayanıklılık ve güç olarak bakarsak, Katil Balina yarışmamızın kazananıdır denilebilir.

Mavi Marlin İskeleti - Makaira
Mavi Marlin İskeleti – Makaira

Yukarıdaki tablodaki değerleri karşılaştıracak olursak, en hızlı canlı olan Yelken Balığı 30,4 m/sn hıza ulaşabilmekte, bu rakam yaklaşık olarak 109 km/sa demek. Normal bir insanın en fazla ulaşabildiği hız ise, Guinness Rekorlar Kitabı’na girmiş en yüksek hıza ulaşan yüzücü olan Eamon Sullivan’a aittir ve yalnızca birkaç saniyeliğine 8.34 km/sa dir. Yani bu durumda bugüne kadar kaydedilmiş en hızlı insan yüzme rekorunun yaklaşık olarak 13 katına sahiptir Yelken Balığı, tabi sıçrayarak işe hile karıştırmasını saymazsak. Ancak hatırlatılması gereken bir başka konu ise tabloda verilen değerlerin, değer sahibi canlılar tarafından sürekli olarak yansıtılamamasıdır. Özellikle listenin sonuna yaklaşıldıkça bu yüzme hızlarının canlılar tarafından sabit olarak tutulabileceği süre kısalmaktadır. Yani Yelken Balığı kilometrelerce 109 km/sa hızında yol almamaktadır.

Fotoğraflar: Alexander Safonov, Lawrence Tulissi, Jeff Milisen, Ryan Somma, Claire H.

Bu sayfadaki içerik büyük bir oranda buradaki içeriğin türkçeye çevirisi ile elde edilmiştir.