Kum Toplayan Yengeç Sanatı

Yukarıdaki fotoğrafta gördüğümüz sanat eserinin sahibi Scopimera ve Dotilla cinslerine ait kum toplayan (sand bubbler) yengeç türleri. Bu cinslere ait 20’nin üzerinde tür bulunmakta. Bu oldukça ufak canlılar yaklaşık olarak 1 cm boyunda, hatta çoğu zaman 1 cm’den de küçük. Hint-Pasifik bölgesinin hemen hemen tamamında kumlu sahillerde yaşamlarını sürdürmekteler. Sahil kumlarının fotoğraflarda göründüğü gibi toplanması oldukça karmaşık bir başarı olarak görünmesine rağmen, tek basit bir gerçeğe dayanmaktadır bu da tabii ki “açlık”. Her canlı gibi beslenmek zorunda olan yengeç türleri (yalnızca bahsettiğimiz cinse ait türler) her ne kadar “açlık” gibi basit bir içgüdü ile motive olsalar da gerçekleştirdikleri işlem o kadar basit değil. Bu yengeç türleri kum içerisinde bulunan organik maddeler, dalgalar ile getirilen ve geride bırakılan plankton, meiofauna olarak nitelendirebileceğimiz kum parçacıkları arasında yaşayan canlılar ve detritus (cansız organik maddeler) ile beslenirler.

Kum Toplayan Yengeç - Scopimera

Beslenmekte kullanılan organik maddelerin tedariki için kıskaçlarını ve bazı ağız kısımlarını kullanan, küçük kum taneciklerini besin bulmak amacıyla kaldıran bu yengeçler, kum tanecikleri arasında kalmış organik maddeler ile beslenir ve aynı zamanda bir nevi kum taneciklerinin organik yükünü temizlerler. Ve bu çalışmalardan da geriye temiz, top şeklinde kum kümelerini bırakırlar. Bir makine gibi çalışan bu canlılara aşağıdaki video aracılığı ile daha yakından bakabilirsiniz;

Yengeçler tarafından oluşturulan motifler değişiklik gösterebilir. Kumsalda açtıkları bir delik içerisinde yaşayan bu canlılar, yalnızca düşük deniz seviyesi yani git dönemlerinde yuvalarından çıkarak işe koyulurlar. Genellikle yuvalarından çok uzaklaşmadan tıpkı bir dairenin sürekli dışa doğru büyüyen halkaları gibi halkalar şeklinde çalışırlar. Herhangi bir tehlike anında eve dönüş yolunun kolay ve hızlı bir biçimde geçilebilir olması amacıyla bir yol bırakırlar ve o yola kum toplarından bırakmazlar.

Scopimera globosa

Scopimera globosa

Dalgalar yükseldiğinde ise evine dönen ve yuvasında bulunan hava boşluğu ile nefes almaya devam eden bu küçük yengeçler, sular çekildiğinde tekrar yuvalarından çıkar ve işbaşı yaparlar. Dalgaların tekrar yükselmesi her ne kadar daha önce oluşturdukları o harika motifleri yok etmiş olsa da, beraberinde getirdikleri taze plankton ve detritus madde takviyeleri ile kumları beslemişlerdir. Artık yengeç evinden çok uzaklaşmadan tekrar beslenebilir. Her şey her dalgalar yükseldiğinde sıfırlanır ve çekildiğinde yeni bir başlangıç için tüm imkanlar sunulmuştur.

Kum Toplayan Yengeç Sanatı

Fotoğraflar: Daniel Cubillas, Rob and Stephanie Levy, Isaka Yoji
İleri Okuma: Crabs that breathe air with their legs-Scopimera and Dotilla