GUIYU, Çin – Elektronik atıklar bölgeye deniz yolu ile ulaşmakta ve genellikle Kuzey Amerika, Japonya ve Güney Kore’den gelmektedirler. Devasa ebatlarda, renkli konteynerlar içerisinde Pasifik Okuyanusu’nu aşarak Hong Kong’a ulaşırlar. Burada Çin’in en büyük ticari limanına ait depo için ayrılmış alanlara taşınırlar ve beklemeye başlarlar.

Günboyunca, bu depo için ayrılmış bölge ile Guangdong eyaleti arasında sürekli gidip gelen ve taşımacılık yapan tırlar boy gösterir.

İşte Guangdong dünya’nın her bölgesinden milyonlarca ton elektronik atığın (e-atık) taşındığı bölgedir. Bu bölge bilgisayarlar, telefonlar, televizyonlar, yazıcılar, dondurucular ve sayabileceğiniz daha bir çok metal içeren atıkların yok edilmesi ya da geri-dönüşümünün sağlanması için ulaştırıldığı son noktadır.

Guiyu, Hong Kong’a yalnızca bir kaç saat mesafede olan küçük bir yerleşim alanıdır. Şehri boydan boya kesen ana yoldan ayrıldıkdan ve bu küçük yerleşim alanına ulaştıktan sonra, bölge’de medeniyetin tek göstergesi olarak karşınıza çıkacak olan plastik, silikon ve metal yığınları arasında kendinizi bir kıyamet senaryosu içerisinde bulmamanız neredeyse imkansız.

Guiyu, Dünya’daki en büyük elektronik atık toplayıcısıdır. Her yıl ortalama 100,000 işçi (birçok çocuk da dahil olmak üzere) 1.5 milyon ton kadar olan elektronik-atığın (1 yılda sadece Çin’in oluşturduğu atık miktarının %80i) yok edilmesi ve geri-dönüştürülmesi üzerinde çalışmaktadır.

Bu atıkların işlenmesinde kullanılan tekniklerin yetersiz olması sonucunda Çin’in göbeğinde bulunan bu bölge tam anlamıyla aşırı-kirletilmiş ve yaşanılmaz bir hale gelmiştir.

Guiyu’da aldığınız nefes, plastiklerin ve metallerin kontrolsüz biçimlerde yakımları sonucunda ağzınızda asit tatı bırakmakta ve su ise içilemez durumdadır. Su kaynaklarının aşırı kirlenmesi sonucu yönetim bu kaynakların kullanımının önüne geçmiş ve yasaklamıştır. Kanser, Anemi gibi kan hastalıklarına yakalanma oranı bölgede Dünya’nın en yüksek değerlerine ulaşmaktadır.

Guiyu elektronik atıkların imha edildiği en bilinen bölgelerden biridir, ancak son Greenpeace raporlarına göre Pakistan, Hindistan ve Nijerya da bu bölgeler arasında sayılabilir. İşte bu bölgeler Dünya’nın bir nevi çöplüğü olmakda ve her bir elektronik atık itina ile bu bölgelere ulaştırılmaktadır.

Gelişmiş ülkelerce bu atıkların ülkelerinden uzaklaştırılması kendi ekonomilerince son derece önemsiz olan meblağlar ile sağlanacak ve böylece bu atıkların getireceği çevresel kirlilikten de sakınmış olunacaktır. Sonuçta nakliye ve geri-dönüşüm için harcanacak paralar her ne boyutta olursa olsun, bu işi kendi ülkelerinde yapmalarından daha ucuza mal olacaktır.

Bu tür atıkları ithal eden ülkeler için ise, e-atik milyonlarca doların piyasaya girmesini sağlayacak, doğaya ve çevreye telafuz edilemeyecek zararlar verecek ve insanların hayat standartlarını önemli derecede etkileyecek bir iş fırsatı olarak görülmektedir.

Bir kaç yıl evvel “PlanetFunk” isimli grup “Stop Me” isimli popüler şarkılarına Guiyu’da klip çektiler. Elimizdeki bu bilgiler ışığında belki de artık “Lütfen, durun!” demenin zamanıdır.

Bu makale, Antonio Lupetti’nin makalesi’nin İngilizce’den Türkçe’ye çevrilmesi ile elde edilmiştir.