Son dönemde balıkların x-ray (röntgen) görüntülerinin alınması, ihtiyoloji (balık bilimi) uzmanları tarafından başlatılan bir tür gelenektir diyebiliriz. Bu çalışma ile amaçlanan türlerin parçalanmasının yani zarar görmesinin engellenmesi ve bir bütün olarak balıkları korurken, aynı zamanda bu balıkların kemiklerinin de çalışılabilmesini sağlamaktır. Taksonomist olarak adlandırdığımız sınıflandırma bilimi uzmanlarının oldukça sık başvurduğu yöntemlerden biri olan kemiklere dayalı sınıflandırma, birbirine benzer özelliklerdeki türleri ayırmakta kullanılmaktadır. Çalışmanın deniz canlılarına farklı bir bakış oluşturması nedeniyle daha sonra elde edilen görüntüler sergi amaçlı kullanılmıştır. Her bölümde 10 balık ve x-ray (röntgen) görüntüleri aktarılacaktır.

Eusphyra blochii

Balıkların X-Ray Görüntüleri: Eusphyra blochii
Yukarıdaki fotoğrafta x-ray görüntüsünü gördüğünü balık çekiç balıkları (Sphyrnidae) ailesi üyesi olan ve ingilizce çevirisi ile kanat başlı köpek balığı olarak bilinen Eusphyra blochii T-şekilli bir başa sahiptir. Kanatların iki ucuna yerleşmiş olan gözler, daha iyi bir görüş alanı sağladığı düşüncesini oluşturmaktadır.

Pristis pectinata

Balıkların X-Ray Görüntüleri: Pristis pectinata
Testere balığı ya da Küçük Dişli Testere Balığı olarak bilinen Pristis pectinata türü, baş bölgesinden ileri doğru uzamış ve dişli ya da isminde de olduğu gibi testere şeklinde bir yapı ihtiva eder. Bu testere avlanma ve korunma amaçlı kullanılmaktadır. Kum altında yaşayan krustase (kabuklular) üyelerini avlamak konusunda oldukça iyi bir yardımcıdır.

Raja montereyensis

Balıkların X-Ray Görüntüleri: Raja montereyensis
Monterey Vatozu olarak adlandırılan Raja montereyensis‘in en belirgin özelliği pektoral yüzgeçler ile vücudun birleştiği noktalarda bulunan koyu renkli benekler ve bu benekler çevresinde oluşmuş belli belirsiz halkalardır. Yaklaşık 50-60 cm boya erişebilir.

Latimeria chalumnae

Balıkların X-Ray Görüntüleri: Latimeria chalumnae
Latimerya olarak bilinen ve Saçakyüzgeçliler (Crossopterygii) grubuna dahil olan bir canlıdır. Geçmişi 400 milyon yıl öncesine dayanan Latimeria chalumnae, evrim sürecinde balıklar ile karadaki 4 ayaklılar arasında bir geçiş temsil ettiği gerekçesi ile önemlidir.

Atractosteus tropicus holotype

Balıkların X-Ray Görüntüleri: Atractosteus tropicus holotype
Yukarıdaki fotoğrafta x-ray görüntüsünü gördüğünüz zargana türü bir balıktır ve tropik zargana olarak isimlendirilebilir. Durgun sularda ve hareketli suların yavaş akan bölümlerinde yaşayabilir. Genellikle sıcak lagüner sahaları tercih ederler. Geceleri beslenmekte ve dietini diğer balıklar oluşturmaktadır. Zaman zaman ergin bireylerinin bitkisel beslenebildiği de dile getirilmektedir.

Enchelynassa canina

Balıkların X-Ray Görüntüleri: Enchelynassa canina
Bir müren balığı türü olan Enchelynassa canina bazı kaynaklarda Enchelynassa formosa olarak da geçmektedir. İki tür ismi de doğru kabul edilmektedir. Yanlardan basık ve uzun bir vücudu vardır. Bu vücut yılan şekilli olarak da anlatılabilir. Oldukça güçlü ve sivri dişler ile donatılmıştır. Balık ve ahtapot türleri ile beslenir. 1.5 metre boya erişebilir.

Nemichthys scolopaceus

Balıkların X-Ray Görüntüleri: Nemichthys scolopaceus
Bir yılan balığı türü olan Nemichthys scolopaceus, derin sularda yaşamaktadır. Oldukça uzun ve uç kısımlara geldikçe sivrileşen kuyrukları bulunur. Vücutlarında pul yoktur. Dorsal yüzgeçleri baş bölgesine oldukça yakın olacak şekilde uzamıştır. Anal yüzgeç yüksekliği dorsal yüzgeçten fazladır. 120 cm civarında boya ulaşabilirler. Denize dik, ağız yukarda kalıcak bir şekilde avlanırlar. Genellikle pelajik krustase (kabuklular) ile beslenirler.

Eurypharynx pelecanoides

Balıkların X-Ray Görüntüleri: Eurypharynx pelecanoides
Pelikan balığı olarak bilinen Eurypharynx pelecanoides bir yılan balığı türüdür. Derin denizlerde yaşar ve oldukça büyük bir ağzı bulunur. Her iki çenede uzundur ve çok sayıda küçük diş ile donatılmıştır. Vücudun kalan kısmı ince bir görüntüye sahiptir. Pul bulunmaz. 500-3.000 metre arası derinliklerde görülür. Önceleri ender görülen bir tür olduğu düşünülse de, daha sonra populasyonunun o kadar da az olmadığı kanısına varılmıştır.

Gastromyzon

Balıkların X-Ray Görüntüleri: Gastromyzon
Yukarıdaki fotoğrafta x-ray görüntüsünü gördüğünüz hızlı akan suların dip bölgesinde yaşamaya adapte olmuş balık türü, yeni bulunmuş ve henüz tür ismi tayin edilmemiştir. Işın yüzgeçli balıkların dahil olduğu Gastromyzon cinsi üyeleri, oldukça kötü yüzücülerdir. Yüzme yetileri kötü olduğu için, deniz dibindeki kaya benzeri yapılardan faydalanarak sürünme ve tırmanma hareketlerini yapacak şekilde gelişim göstermişlerdir.

Mylossoma duriventre

Balıkların X-Ray Görüntüleri: Mylossoma duriventre
Gümüş mylossoma olarak bilinen tür Güney Amerika tatlı su balığıdır. Ülkemizde de akvaryum yetiştiriciliğinde tercih edilen ve akvaristler tarafından epey sevilen bir pacu türüdür. Arjantin, Brezilya, Peru gibi bir çok ülke sularında bulunmaktadır. Çözünmüş minerallerce zengin ve yumuşak zeminli suları tercih eder. Omnivor beslenme görülür, çeşitli bitki, böcek ve zooplankton ile beslenir. Piranhalar ile yakın akrabadır.

Kaynak: X-ray Vision: Fish Inside Out
Fotoğraflar: Sandra J. Raredon