Son dönemde balıkların x-ray (röntgen) görüntülerinin alınması, ihtiyoloji (balık bilimi) uzmanları tarafından başlatılan bir tür gelenektir diyebiliriz. Bu çalışma ile amaçlanan türlerin parçalanmasının yani zarar görmesinin engellenmesi ve bir bütün olarak balıkları korurken, aynı zamanda bu balıkların kemiklerinin de çalışılabilmesini sağlamaktır. Taksonomist olarak adlandırdığımız sınıflandırma bilimi uzmanlarının oldukça sık başvurduğu yöntemlerden biri olan kemiklere dayalı sınıflandırma, birbirine benzer özelliklerdeki türleri ayırmakta kullanılmaktadır. Çalışmanın deniz canlılarına farklı bir bakış oluşturması nedeniyle daha sonra elde edilen görüntüler sergi amaçlı kullanılmıştır. Her bölümde 10 balık ve x-ray (röntgen) görüntüleri aktarılacaktır.

Balıkların X-ray Görüntüleri (10 Adet)

Gasteropelecus maculatus

Balıkların X-ray Görüntüleri - Gasteropelecus maculatus
Benekli balta balığı olarak bilinen Gasteropelecus maculatus türü balta balıklarının bulunduğu Gasteropelecidae ailesinin bilinen 9 üyesinden biridir. Doğal yayılım alanı Panamadan Arjantinadaki Río de la Plata bölgesine kadardır. Oldukça sıkışmış ve derin vücutlu bir balık olan bu canlının pektoral yüzgeçleri ve bu yüzgeçlere kuvvet sağlayan kasları son derece gelişmiştir ve yaklaşık olarak vücut ağırlığının %25’i bu bölgede yoğunlaşmıştır. Bu yapılanmanın sonucu olarak balta benzeri bir görünüm kazanılmıştır. Dorsalden bakıldığında canlı neredeyse dümdüz bir çizgi görünümündedir. Akvaryum balıkçılığında da sık sık karşımıza çıkan bu tür, sıçramaya olan yatkınlığı ile de bilinir. Tropikal ve karnivor özelliktedir. Genel diyeti küçük krustase üyeleri, larvalar ve sivrisinek türlerinden oluşur. Doğal koşullarda 6-7 cm civarı boya ulaşabilirken, akvaryumlarda 9 cm civarına ulaşabilmektedirler.

Sternarchorhynchus retzeri

Balıkların X-ray Görüntüleri - Sternarchorhynchus retzeri
İngilizceden tam çevirisi ile tüp burunlu hayalet bıçak balığı (tube-snouted ghost knifefish) -bazı kaynaklarda fil burunlu diye de geçebilir- olarak bilinen Sternarchorhynchus retzeri türü bir tatlı su balığıdır ve tropikal suların bentopelajik bölgelerinde yaşamını sürdürür. 30-40 cm civarında boya ulaşabildiği bilinmektedir. Güney Amerika nehirlerinde yaşamını sürdüren bu canlı nehir dibindeki omurgasız canlılar ve böcek larvaları ile beslenmektedir. Elektrikli bir balık olan canlı bu özelliğini dipteki kum, çamur gibi zeminlere gömülü yaşayan canlıları yakalamakta ve diğer bireyler ile iletişim kurmakta kullandığı bilinmektedir. Uzun burnu da bu özelliğine yardımcı olmaktadır.

Physopyxis lyra

Balıkların X-ray Görüntüleri - Physopyxis lyra
Lyra kedi balığı olarak bilinen Physopyxis lyra türü, Güney Amerikada özellikle amazon ve Essequibo havzalarında dağılım gösterir. Güney Amerikalı Kedi balıklarını içeren Doradidae ailesi üyesidir. Physopyxis cinsinin tek türüdür ve lateral boyunca taşıdığı sivri kemik benzeri pul plakaları ile kolaylıkla tanınır. Bir tropikal tatlı su türü olan bu canlı ayrıca demersal bir türdür. 3-4 cm civarında boya ulaşabilir. Genellikle organik debrisin (organik yük) fazla olduğu ve yüzen makrofitlerin bol bulunduğu bulanık sularda yaşar.

Spatuloricaria atratoensis

Balıkların X-ray Görüntüleri - Spatuloricaria atratoensis
Zırhlı kedi balığı olarak bilinen Spatuloricaria atratoensis türü, Güney Amerika’da yalnızca Atrato havzasında bulunur. 30-35 cm dolaylarında boya ulaştığı bilinmektedir. Demersal, tropik ve tatlı su türüdür.

Oncorhynchus mykiss

Balıkların X-ray Görüntüleri - Oncorhynchus mykiss
Gökkuşağı alabalığı olarak bilinen Oncorhynchus mykiss türü, Türkiye’de de bilinmektedir, yetiştiriciliği yapılmaktadır ve yaygın olarak tüketimi gerçekleştirilmektedir. Anadrom bir türdür, deniz, acı ve tatlı su aralarında geçişleriyle bilinir. En fazla 120 cm uzunluğa ve 25 kg ağırlığa erişebilir ancak genelde daha ufak bireyler ile karşılaşılır. Vücudun yan tarafında bulunan kırmızımsı çizgi ile karakterize edilir. Kuzey Amerika kökenlidir ancak tüketim amaçlı olarak hemen hemen tüm dünyaya kısa zamanda yayılmıştır.

Argyropelecus lychnus

Balıkların X-ray Görüntüleri - Argyropelecus lychnus
Tropik balta balığı olarak bilinen Argyropelecus lychnus türü balta balıklarının bir diğer temsilcisidir. Batı (Papua Yeni Gine, Yeni Zelanda) ve Doğu Pasifikte (Kanada, Kolombiya, Amerika vs.) yayılım gösterir. Deniz türüdür ve 200-700 m arasındaki derinliklerde batipelajik bir yaşam sürer. 5-6 cm civarında boya erişebilir. Kopepodlar ile beslenir, larve ve yumurtaları planktoniktir. Ovipardır.

Lampris guttatus

Balıkların X-ray Görüntüleri - Lampris guttatus
İngilizcede “Opah” ya da “Kingfish” olarak geçen Lampris guttatus türü dilimizde parlak kral balığı olarak bilinir. En fazla 200 cm boy ve 270 kg ağırlığa erişebilir. Denizlerin 100-500 m arasında değişen derinliklerinde yaşayan batipelajik bir canlıdır. Dünya genelinde ılıman suların neredeyse tamamında yayılım gösterir. Orta su kolonu balıkları, omurgasızlar ve kalamar türleri ile beslenir. Pektoral yüzgeçlerini çırparak yüzer. Orkinos avcılığında yan av olarak avlanır. Ekonomik değeri vardır, besin olarak tüketilir.

Eumecichthys fiski

Balıkların X-ray Görüntüleri - Eumecichthys fiski
Unicorn Krest balığı (Unicorn Crestfish) olarak bilinen Eumecichthys fiski, Eumecichthys cinsinin tek türüdür. Denizlerin derin bölgelerinde (1.000 m dolayları) yaşayan batipelajik bir türdür. Maksimum boy 150 cm’dir. Dünya genelinde (Hindistan, Güney Afrika, Japonya, Hawaii, Meksika gibi) yayılım gösterdiği düşünülmektedir. İsmini karakteristik özelliği olan baş bölgesinin üst kısmında bir çıkıntı oluşturan kemikten almıştır.

Ogcocephalus corniger

Balıkların X-ray Görüntüleri - Ogcocephalus corniger
Uzun burunlu yarasa balığı (Longnose batfish) olarak bilinen Ogcocephalus corniger demersal bir tür olup, denizlerde 30-230 m arası derinliklerde yaşar. Maksimum boyun 23 cm civarında olduğu tür, Batı Atlantik’te dağılım gösterir. Üçgen şeklini andıran bir vücut ve yukarı doğru yönelmiş rostrum (burun) tür isminin verilmesinde temel etkendir.

Halieutichthys aculeatus

Balıkların X-ray Görüntüleri - Halieutichthys aculeatus
Yassı yarasa balığı ya da tam çevirisi ile krep yarasa balığı (pancake batfish) adıyla bilinen Halieutichthys aculeatus türü, denizlerin özellikle resif özellikli bölgelerinde 820 m’ye kadar olan derinliklerde yaşarlar. Maksimum boyun 10 cm dolaylarına ulaştığı tür Batı Atlantik sularında yayılım gösterir. Kumlu, çamurlu yumuşak zeminlerde dinlenerek gündü<ü geçirdiği bilinmektedir. Not: Sağ taraftaki öneriler başlıklı kısımdan Balıkların X-ray (Röntgen) Görüntüleri yazı dizisinin diğer bölümlerine ulaşabilirsiniz. Fotoğraflar: Sandra J. Raredon Balıkların x-ray görüntüleri yazı dizisi hazırlanırken fishbase.org ve eol.org web adreslerinde barındırılan bilgilerden yararlanılmıştır.